Bipolyar pozuntu

Giriş  

Bipolyar pozuntu affektiv xəstəliklər qrupuna aid olub, adətən, depressiv və maniakal fazaların növbələşməsi ilə xarakterizə olunur. 

Depressiv simptomlar unipolyar depressiyadakı kimi olub, əhval-ruhiyyənin enməsi, maraqsızlıq və istəksizliklə müşayiət olunur. Maniakal fazalar isə yüksəlmiş əhval-ruhiyyə və bəzən düşünülməmiş, məsuliyyətsiz davranışlarla səciyyələnir.  

Etiologiya 

Xəstəliyin etiologiyası hələ ki, məlum deyil. Neyrobioloji proseslərlə yanaşı psixososial faktorların da xəstəliyin ortaya çıxmasında rol oynadığı düşünülür.  

Simptomlar 

Bipolyar pozuntu maniakal və depressiv fazaların növbələşməsi ilə xarakterizə olunur. Bu fazaların arasında isə simptomsuz dövrlər müşahidə olunur. 

Maniakal fazalar zamanı: 

• Yüksək əhval-ruhiyyə, bəzən eyforiya 
• Özünə dəyər və inam hissinin artması 
• Aqressiv və impulsiv davranış 
• Konsentrasiya çətinliyi, fikrin asan yayınması 
• Formal düşüncə axınının sürətlənməsi (“ideyaların havada uçuşması”) 
• Çoxdanışqanlıq 
• Asan sosiallaşma bacarığı 
• Libidonun artması 
• Yuxu ehtiyacının azalması 

Depressiv fazalar: 

• Simptomlar depressiyanın əlamətləri ilə oxşardır, lakin, adətən, daha erkən yaşlarda üzə çıxır. 

Diaqnostika 

Diaqnoz anamnez və simptomlar əsasında qoyulur. 

Müalicə 

Maniakal epizodların müalicəsi 

Ən çox istifadə olunan preparatlar: 

• Litium 
• Antipsixotik preparatlar: 
  • Aripiprazol, haloperidol, olanzapin, quetiapin, risperidon  

Depressiv epizodların müalicəsi 

Müalicə depressiyanın müalicəsi ilə oxşardır. 

Əsas tətbiq olunan preparatlar: 

• Quetiapin 
• Litium 
• Antidepressantlar: 
  • SSRİ (fluoksetin, paroksetin, sitalopram, sertralin) preparatlarına üstünlük verilir. 

Profilaktik müalicə 

Xəstəlik yüksək residiv riskinə malik olduğuna görə simptomsuz dövrdə profilaktik müalicə tətbiq edilməlidir.  

Əsas istifadə olunan dərman preparatları: 

• Litium (əsas seçim preparatı) 
• Quetiapin 
• Aripiprazol  
• Olanzapin 
• Lamotrigin 
• Karbamazepin