Qlaukoma
Giriş
Qlaukoma gözdaxili təzyiqin artması ilə xarakterizə olunan oftalmoloji xəstəlikdir. Xronik və kəskin formaları var:
- Xronik forma gözdaxili təzyiqin artması nəticəsində optik sinirin zədələnməsi müşahidə olunur.
- Kəskin forma isə şiddətli göz ağrısı ilə xarakterizə olunub, təcili müdaxilə gərəkdirir (dərman və ya cərrahi müalicə).
Etiologiya
Açıq bucaqlı qlaukoma üçün risk faktorları:
- Müsbət ailə anamnezi
- Yaş
- Qlükokortikoidlərlə müalicə
Qapalı bucaqlı qlaukoma üçün risk faktorları:
- Göz almasının horizontal ölçüsünün kiçik olması
- Ön kameranın yastı olması
Simptomlar
Xroniki qlaukoma:
- Adətən, ilk vaxtlar simptomsuz
- Görmə sahəsində ləkələrin yaranması
- Bəzi hallarda baş ağrısı, gözdə qızarma və yanma hissi
Kəskin qlaukoma:
- Göz və baş ağrısı
- Gözün qızarması
- Göz almasının sərtləşməsi
- Buynuz qişanın ödemi → görmənin məhdudlaşması
Diaqnostika
Xroniki qlaukoma
Adətən, təsadüfi müayinə nəticəsində ortaya çıxır. Bunun səbəbi xroniki qlaukomanın uzun müddət simptomsuz inkişaf etməsidir. Gərəkli müayinələr:
- Gözdaxili təzyiqin ölçülməsi: normal hədd 21 mmHg-ə qədərdir.
- Fundoskopiya (göz dibinin müayinəsi)
- Perimetriya (görmə sahəsinin müayinəsi)
Kəskin qlaukoma
Xəstələr əksər hallarda kəskin göz və ya baş ağrısı ilə müraciət edirlər. Lazımi müayinələr:
- Fiziki müayinə: göz almasının sərtləşməsi
- Gözdaxili təzyiqin ölçülməsi
Müalicə
Xroniki qlaukoma
- Dərman müalicəsi:
- Beta-blokerlər – timolol
- Prostoqlandin reseptor aqonistləri – latanoprost
- α2 aqonistləri – apraklonidin
- Karbonik anhidraza inhibitorları – asetazolamid, dorzolamid
- Bəzi hallarda cərrahi müdaxilə
Kəskin qlaukoma
Kəskin qlaukoma epizodu dərhal müalicə edilməlidir. Əks halda görmə geridönməz şəkildə pozula bilər.
Dərman müalicəsi:
- Parasimpatomimetiklər – pilokarpin
- Beta-blokerlər - timolol
- Karbonik anhidraza inhibitorları – asetazolamid, dorzolamid (digərlərindən fərqli olaraq damardaxili verilir)
Cərrahi müalicə:
- YAG lazer iridotomiyası
- Periferik iridektomiya