Aorta qapağının stenozu

Giriş  

Aorta stenozu – yəni aorta qapağının daralması, adətən, iki formada rast gəlinir: anadangəlmə və qazanılmış forma. Patofizioloji olaraq aorta stenozu sol mədəciyin yüklənməsinə və hipertrofiyasına, son nəticədə isə ürək çatışmazlığına gətirib çıxarır. Exokardioqrafiya əsas diaqnostik müayinədir. Müalicənin əsasını isə aorta qapağının əvəzlənməsi təşkil edir. 

Etiologiya   

Etiologiyasına əsasən aorta stenozunu 3 formada təsnif etmək olar: 

• Senil forma (ən çox rast gəlinən forma):

  • Adətən, 60 yaşdan sonra ortaya çıxır

  • Uzun müddət asimptomatik gedişat göstərir

• Anadangəlmə (bikuspid) forma:

  • Bu xəstələrin aorta qapağı 2 taydan (bikuspid) ibarət olur (normada 3 taydan ibarətdir)

  • Ortalama 20 yaşlarda ortaya çıxır

• Revmatik qızdırma nəticəsində ortaya çıxan forma:

  • Streptokokkların törətdiyi revmatik qızdırma nəticəsində meydana çıxır

  • Adətən, 18 yaşdan aşağı xəstələrdə rast gəlinir

Simptomlar  

• Adətən, asimptomatik

• Simptomlar üzə çıxarsa, ürək çatışmazlığı şikayətləri ilə özünü göstərir:

  • Angina pectoris

  • Təngnəfəslik 

  • Başgicəllənmmə, sinkop

Diaqnostika   

Exokardioqrafiya:

• Vurma fraksiyası (ejection fraction) ↓

• Sol mədəciyin ölçüsü ↑

• Aorta qapağında qanın maksimal sürəti ↓

• Aorta qapağının səthi ölçüsü ↓

Müalicə   

Müalicə aorta qapağının protezlə dəyişdirilməsindən ibarətdir:

• Gənc və yanaşı xəstəlikləri olmayan və ya az olan xəstələrdə

  • Açıq üsulla qapağın əvəzlənməsi

• Daha yaşlı və ya yanaşı xəstəlikləri olan xəstələrdə:

  • Perkutan yolla stenotik qapağın protezlə əvəz olunması (TAVR - transcatheter aortic valve replacement)