Hipoparatiroidizm

Giriş  

Hipoparatiroidizm – qalxanabənzər ətraf (paratiroid) vəzlərindən parathormon (PTH ) ifrazının azalması ilə xarakterizə olunan bir xəstəlikdir. Bu zaman hipokalsemiya və ona müvafiq klinik əlamətlər müşahidə olunur.  

Etiologiya  

Ən çox rast gəlinən səbəb:  

• Cərrahi müdaxilələr: tiroid vəzində aparılan əməliyyatlar zamanı (məsələn, tiroidektomiya) paratiroid vəzləri zədələnə bilər  

Fiziologiya   

PTH ifrazını stimulə edir:   

• Hipokalsemiya  
• Hiperfosfatemiya  

Parathormonun təsirləri:  

• Qanda kalsiumun artmasına səbəb olur:   
  • Sümüklərdən qana kalsiumun çıxmasını təmin edir   
  • Böyrəklərdən kalsiumun reabsorbsiyasını stimullaşdırır   
  • Böyrəklərdə D vitamini sintezinə kömək edir – D vitamini kalsiumun bağırsaqlardan sorulmasını asanlaşdırır   
• Qanda fosfatın azalmasına səbəb olur:   
  • Böyrəklərdən fosfatın uzaqlaşdırılmasına səbəb olur  

Simptomlar  

Simptomlar, əsasən, hipokalsemiya ilə əlaqədar inkişaf edir:  

• Tetaniya: əzələ spazmları  
• Spesifik spazmlar:  
  • Bronxospazm  
  • Angina pektoris  
• Digər əlamətlər:  
  • Quru və kövrək dəri  
  • Saç tökülməsi  
  • Göz dibində ödem (papilla ödemi)  

Diaqnostika  

Anamnez:  

• Tiroid vəzində keçirilmiş əməliyyat  

Laborator müayinələr:  

• Ca²⁺↓  
• PTH ↓  
• Fosfat ↑  

Müalicə  

Dərman müalicəsi:  

• Kalsium əvəzediciləri:  
  • Oral qəbul edilən kalsium və vitamin D preparatları   
  • Tetaniya zamanı venadaxili kalsiumun tətbiqi  
• Tiazid diuretikləri:  
  • Sidikdə kalsium ifrazını azaldaraq böyrək daşlarının qarşısını alır