Plevrit

Giriş  

Plevrit – plevranın iltihabi xəstəliyini xarakterizə edir. Əksər hallarda digər xəstəliklərin nəticəsində meydana çıxır.  

Etiologiya  

Plevrit, adətən, ağciyər xəstəliklərinin nəticəsində yaranır:  

• Pnevmoniya  
• Ağciyər xərçəngi 
• Vərəm  
• Ağciyər infarktı  

Lakin bəzi hallarda plevra birbaşa özü zədələnir:  

• Viral plevrit  
• Revmatoloji xəstəliklər (məsələn: qırmızı qurdeşənəyi, revmatik artrit)  

Təsnifat  

Gedişatına görə:  

• Quru plevrit  
• Eksudativ plevrit  

Mənşəyinə görə:  

• İnfeksion:  
  • Bakterial, viral və ya göbələk mənşəli  
• Qeyri-infeksion:  
  • Revmatoloji xəstəliklər nəticəsində  
  • Paraneoplastik  
  • Travma və ya cərrahi əməliyyat sonrası  

Simptomlar  

• Əsas simptom: nəfəsalma zamanı güclü ağrılar:  
  • Ağrılar plevra zarlarının bir-birinə sürtünməsi nəticəsində yaranır (quru plevrit)  
  • Plevral maye yığılması zamanı ağrılar azalır və ya tamamilə yox olur  
• Digər mümkün əlamətlər: qızdırma, ümumi yorğunluq  

Ağırlaşmalar  

• Plevra empieması  
• Plevranın kalsifikasiyası  

Diaqnostika  

Fiziki müayinə:  

• Auskultasiya zamanı sürtünmə səsləri  

Radioloji müayinə:  

• Döş qəfəsinin rentgeni (altda yatan ağciyər xəstəliyi və ya maye yığılması aşkarlana bilər)  
  • Ultrasəs müayinəsi (plevral mayenin miqdarı)  

Laborator müayinə:  

• CRP ↑, leykosit sayı ↑  
  • Seroloji analizlər (viral infeksiyalar, autoimmun anticisimlər – səbəb olan xəstəliyin aşkarlanması üçün)  
  • Plevra punksiyası (sitoloji və bakterioloji müayinə)  
  • Vərəmə şübhə varsa (tuberkulin dəri testi, mikrobioloji analizlər)  

Müalicə  

Müalicə altda yatan xəstəliyin müalicəsindən və simptomatik terapiyadan ibarətdir.  

• Səbəbə yönəlik müalicə:  
  • Bakterial plevrit: antibiotik terapiyası  
  • Qeyri-infeksion plevrit: səbəbə uyğun spesifik müalicə (məsələn: revmatoloji xəstəliklər zamanı immunsupressiv preparatlar)  
• Simptomatik müalicə:  
  • Ağrıkəsici preparatlar  
  • Plevral mayenin xaric olunması