Atelektaza
Giriş
Atelektaza ağciyərin hər hansı bir hissəsinin tam olaraq genişlənə bilməməsidir. Ağciyərlərin ventilyasiyası (havalanması) pozulduqda, bu hal ortaya çıxır. Ən çox rast gəlinən səbəblər bronx zədələnməsi və ventilyasiya yolunu bağlayan şişlərdir. Əsas diaqnostik vasitə rentgen müayinəsidir. Müalicə altda yatan xəstəliyə bağlı olaraq dəyişir.
Təsnifat
Birincili atelektaza:
- Yenidoğulmuşlarda surfaktant çatışmazlığı səbəbilə baş verir
İkincili atelektaza:
- Kompression atelektaza:
- Plevral effuziya, pnevmotoraks, hemotoraks
- Rezorbsion atelektaza:
- Bronxial şişlər, yad cisim aspirasiyası
- Kontraksion atelektaza - skar (çapıq) atelektaziyası da adlanır:
- Xronik-destruktiv ağciyər patologiyaları (ağciyər fibrozu, vərəm)
| Rezorbsion atelektaza zamanı obstruksiya səbəbilə alveollara gedib çatan hava azalır. Lakin perfuziya normal olduğundan tənəffüslə alveollara daxil olmuş hava sürətlə qana keçir. Alveollarda qalan hava alveolları açıq saxlamaq üçün lazım olan təzyiqi təmin edə bilmir və atelektaza yaranır. Belə demək olarsa, ventilyasiyanın sürəti perfuziyanın sürətinə çata bilmədiyindən atelektaza ortaya çıxır. |
Simptomlar
Əsas simptomlara aiddir:
- Təngnəfəslik, taxipnea
- Döş qəfəsində ağrı
- Öskürək
Diaqnostika
Fiziki müayinə:
- Auskultasiyada – kütləşmiş səs
Rentgen müayinəsi:
- Ağciyər paylarının sərhədinə uyğun homogen kölgəlik, ağciyərlərdə həcmi azalma
Müalicə
Müalicə əsas səbəbkar xəstəliyin və ya etioloji faktorun aradan qaldırılmasından ibarətdir.
Məsələn:
- Plevral effuziya zamanı – plevra punksiyası
- Yad cisim aspirasiyası zamanı – yad cismin xaric olunması