Hodgkin limfoması

Giri ş  

Hodgkin limfoması B-hüceyrə limfoması olaraq təsnif edilir və əsasən, cavan şəxslərdə rast gəlinir. Xəstəliyin əsas xarakterik xüsusiyyəti ağrısız servikal limfadenopatiyadır.   

Etiologiya    
Hodgkin limfomasının dəqiq səbəbləri aydın olmasa da, bəzi tətikləyici amillər məlumdur:  

• Epşteyn-Bar virusu  
• İmmun çatışmazlıq (məsələn: QİÇS)  
• Genetik meyllilik  
• Ətraf mühit faktorları  
• Siqaret   

Simptomlar  

B simptomları:  

Xarakterik simptom triadası:  

• Qızdırma  
• Gecə tərləmələri  
• Çəki itirilməsi:  
  • Son 6 ay ərzində bədən çəkisinin >10%-nin itirilməsi  

Limfadenopatiya:  

• 4 həftədən artıq davam edir  
• Limfa düyünlərinin ölçüsü artır və birləşərək konqlomeratlar əmələ gətirir  
• Ətraf toxumalara infiltrasiya  
• Palpasiya zamanı:  
  • Konsistensiyası bərk, ağrısız  
  • Ölçüsü >1,0 sm (qasıq nahiyəsində >1,5 sm)  
• Ən çox boyun və mediaastinal limfa düyünləri prosesə məruz qalır  

Digər mümkün simptomlar:  

• Hodgkin limfoması üçün xarakterik, lakin nadir rast gəlinən simptomlar:  
  • Pel-Ebşteyn qızdırması (qızdırmanın dövri olaraq artıb-azalması)  
  • Alkoqol qəbulundan sonra böyümüş limfa düyünlərində ağrı hissi  
• Dəridə qaşıntı  
• Splenomeqaliya  
• Hematoloji dəyişikliklər (sümük iliyi tutulduqda):   
  • Anemiya, trombositopeniya, leykopeniya  
• Ümumi halsızlıq  

Mərhələlər  

Hodgkin limfomasının mərhələləri Ann-Arbor təsnifatı əsasında müəyyən edilir.  

Diaqnostika  

Histoloji müayinə:  

• Xəstəliyin təsdiqi üçün limfa düyününün cərrahi yolla tam çıxarılması tələb olunur. İynə biopsiyası (incə iynə aspirasiyası) kifayət etmir.  

Anamnez:  

• B simptomlarının olub-olmaması  

Fiziki müayinə:  

• Limfa düyünlərinin palpasiyası: böyümüş ağrısız limfa düyünləri  
• Qaraciyər və dalağın palpasiyası: hepatosplenomeqaliya?  

Laborator müayinə:  

• Limfositopeniya və eozinofiliya  
• EÇS ↑, LDH ↑  

Radioloji müayinə:  

• PET-KT:   
  • Xəstəliyin mərhələsini təyin etmək, eləcə də müalicənin planlaşdırılması üçün zəruridir  
• Kontrastlı KT (boyun, döş qəfəsi və qarın):  
  • Adətən, mediastinumda yerləşən homogen limfa düyünü konqlomeratları müşahidə edilir.  

Müalicə   

Hodgkin limfomasının standart müalicəsi xemoterapiya və lokal radioterapiyadan ibarətdir:  

Xemoterapiya:  

• Xəstəliyin bütün mərhələlərində əsas müalicə üsuludur. Aşağıdakı protokollar istifadə olunur:  
  • ABVD sxemi (erkən mərhələlərdə və aşağı riskli xəstələrdə):  
    • Adriamisin, Bleomisin, Vinblastin, Dakarbazin  
  • BEACOPP sxemi (irəliləmiş mərhələlərdə və yüksək riskli xəstələrdə):  
    • Bleomisin, Etopozid, Adriamisin, Cyclophosphamide (Siklofosfamid), Oncovin® (Vinkristin), Prokarbazin, Prednizolon  

Lokal radioterapiya:  

• Xemoterapiyadan sonra şişin məhdud olduğu yerlərdə tətbiq olunur.  
• Şiş toxumasının məhvinə və residiv riskinin azalmasına kömək edir.