Farmokologiya Kompakt

Müasir biliklər, Müasir kitab

Daha ətraflı

Haşimoto tiroiditi

Giriş  

Haşimoto tiroiditi – hipotiroidizm in ən geniş yayılmış səbəbidir. Xəstəliyin səbəbi xroniki limfositar iltihaba əsaslanan autoimmun proseslə izah olunur, lakin patofizioloji mexanizmlər tam olaraq aydın deyil.   

 

Patofiziologiya  

Xəstəlik autoimmun anticisimlər tərəfindən törədilir. Plazma hüceyrələrində istehsal olunan anticisimlər tireoperoksidaza fermentinə (TPO) qarşı reaksiya göstərir. Bu anticisimlər T-limfositləri aktivləşdirir və tiroid toxumasının destruksiyasına səbəb olur.  

Risk faktorları:  

  • Qadın cinsi   
    • Xəstəliyin inkişafında estrogenin təşviqedici, testosteronun isə inhibitor təsiri olduğu fərz edilir  
  • D vitamini çatışmazlığı  
  • Stress   
  • Hepatit C  

 

Simptomlar  

  • Xəstəliyin ilk fazalarında asimptomatik  
  • İrəli mərhələlərdə hipotiroidizm simptomları:  
    • Ümumi yorğunluq, depressiya  
    • Bradikardiya  
    • Çəkinin artması  
    • Soyuğa qarşı dözümsüzlük  
    • Qəbzlik   
    • Saç tökülməsi  

 

Diaqnostika  

Laborator müayinə  

Anticisimlərin müəyyənləşdirilməsi:  

  • Tireoperoksidazaya qarşı anticisim: xəstələrin təxminən 90%-ində müsbət   
  • Tireoqlobulinə qarşı anticisim: xəstələrin təqribən 50%-ində müsbət  

Tiroidin hormonal sekresiyasındakı dəyişikliklər:   

  • Erkən mərhələdə müvəqqəti hipertiroidizm müşahidə oluna bilər:  
    • TSH↓  
      • Sərbəst T3 və sərbəst T4↑  
  • Sonrakı mərhələlərdə isə hipotiroidizm :  
    • TSH↑  
      • Sərbəst T3 və sərbəst T4↓  

Radioloji müayinə  

Tiroidin ultrasəs müayinəsi:  

  • İnhomogen toxuma quruluşu  
  • Əksər hallarda ümumi ölçünün kiçilməsi  

 

Müalicə  

Haşimoto tiroiditi zamanı yaranan hipotiroidizm in müalicəsində levotiroksin preparatı istifadə olunur. Müalicə ömürlük davam etdirilir.