Farmokologiya Kompakt

Müasir biliklər, Müasir kitab

Daha ətraflı

Dəmir defisitli anemiya

Giriş  

Dəmir defisitli anemiya – dəmirin çatışmazlığı nəticəsində yaranan mikrositar anemiya formasıdır.   

 

Epidemiologiya  

  • Ən çox rast gəlinən anemiya növüdür  
  • Xəstələrin təxminən 80%-i qadınlar təşkil edir  
    • Menstruasiya, hamiləlik və laktasiya səbəbilə 

 

Etiologiya  

Əsas səbəb - xroniki qan itkisi:  

  • Qadınlarda menstruasiya qanaxmaları  
  • Mədə-bağırsaq traktı: xora, hemorroid  

Digər mümkün səbəblər:  

  • Qidada dəmirin az olması  
    • Məsələn: bəzi vegetarian pəhrizlər 
  • Dəmirin bağırsaqlardan zəif sorulması  
  • Dəmir tələbatının artması: 
    • Məsələn: hamiləlik, laktasiya, yeniyetmələrdə fiziki inkişaf dövrü  

 

Simptomlar  

Ən çox rast gəlinən simptomlar:

  • Dərinin və selikli qişaların solğunluğu  
  • Fiziki zəiflik və tez yorulma  
  • Taxikardiya  
  • Quru dəri və qaşınma  
  • Dırnaqlarda çatlar, kövrəklik  
  • Saç tökülməsi  
  • Ağızda yaralar, dodaq künclərində çatlar  
  • Baş ağrısı  
  • Restless-legs sindromu  
  • Pika sindromu 
Pika sindromu qida olmayan maddələrə qarşı iştahı xarakterizə edir. “Pika” latınca “qarğa” deməkdir (qarğaların bir çox şeyi yeməsinə görə). 

 

Diaqnostika  

Laborator müayinə:  

  • Mikrositar, hipoxrom anemiya:  
    • Hemoqlobin ↓, MCV ↓, MCH ↓  
  • Dəmir profili:  
    • Plazmada dəmir miqdarı ↓  
    • Ferritin ↓   
    • Transferrin ↑  
    • Transferrin saturasiyası ↓  
anemiya-mikrositar.png

 

Müalicə  

Varsa, səbəbin aradan qaldırılması 

  • Məsələn: qanaxmanın dayandırılması, pəhrizin dəyişdirilməsi 

Simptomatik müalicə:   

  • Dəmirin oral və ya parenteral əvəzlənməsi