Farmokologiya Kompakt

Müasir biliklər, Müasir kitab

Daha ətraflı

Hipokalsemiya

Giriş  

Təsir edən çoxsaylı amilləri nəzərə aldıqda kalsium mübadiləsi mürəkkəb bir prosesdir. Kalsiumun bağırsaq vasitəsilə mənimsənilməsi, böyrəklərdən ifrazı, həmçinin sümükdə toplanması və ya parçalanması hormonlarla (xüsusən, parathormon la) tənzimlənir. Bu proseslər, eyni zamanda, D vitamini, kalsitonin və fosfat mübadiləsindən də asılıdır.   

Hipokalsemiya = ümumi kalsium miqdarı <2,2 mmol/l və ya ionlaşmış kalsium miqdarı <1,15 mmol/l  

 

Etiologiya   

Həqiqi hipokalsemiya ionlaşmış kalsium miqdarının azalması ilə xarakterizə olunur.  

  • Endokrin və metabolik səbəblər:  
  • Dərman preparatları:  
    • İlgək diuretikləri  
    • Qlükokortikoidlər  
    • Aminoqlikozidlər  
    • Bifosfonatlar  
  • Digər səbəblər:  
    • Nekrotik pankreatit  
    • Hiperventilyasiya  
    • Rabdomioliz  
    • Hiperfosfatemiya (məsələn: tumor lizis sindromu, həddindən artıq fosfat qəbulu)  

Psevdohipokalsemiya ümumi kalsiumun miqdarı az olsa da ionlaşmış kalsium normaldır:  

  • Hipoalbuminemiya (məsələn: sirroz zamanı)  

 

Simptomlar  

Əsas simptom:  

  • Tetaniya:  
    • Əsasən, respirator alkaloz nəticəsində yaranır (hiperventilasiya tetaniyası)  

Kardial simptomlar:  

  • Aritmiya (QT intervalının uzanmasına görə)  

Nevroloji simptomlar:  

Qastrointestinal simptomlar:  

  • İshal  

 

Diaqnostika  

Laborator müayinə:  

  • Plazmada ümumi kalsium miqdarı <2,2 mmol/l və ya   
  • İonlaşmış kalsium miqdarı <1,15 mmol/l  

Differensial diaqnostika:  

  • PTH ↓, fosfat ↑ →  hipoparatiroidizm  
  • PTH ↑, fosfat ↓ →  vitamin D çatışmazlığı  
  • PTH ↑, fosfat normal →  rabdomioliz, renal tubulyar asidoz  
Hipokalsemiya QT intervalının uzanmasına, hiperkalsemiya isə QT intervalının qısalmasına səbəb olur.

 

Müalicə  

Müalicə kalsiumun əvəz olunmasından (oral və ya damardaxili) ibarətdir. 

Hipokalsemiyaya səbəb ola biləcək dərman preparatları nəzərdən keçirilməlidir. Məsələn, ilgək diuretikləri qəbul edən xəstədə hipokalsemiya müşahidə olunursa, bu, tiazid diuretikləri ilə əvəzlənə bilər.